En nu is het tijd voor een nieuwsberichtje van onze kant. Het gaat over het doen en laten oftewel cultuur van Roma zigeuners in Nieuwegein. Leuk stuk daar in de Volkskrant. En het mooie is, in één zin wordt alles duidelijk. Niet te missen. Mijn commentaar staat in schuine letters.

NIEUWEGEIN – Lange tijd werd er niet over gesproken, maar nu dringt de Tweede Kamer toch aan op doelgericht integratiebeleid voor etnische groepen. Bijvoorbeeld voor de Roma-zigeuners in Nieuwegein.

Rade Duric telefoneert voor het centrum waar hij niet meer in mag. (Marcel van den Bergh / de Volkskrant)
‘Discriminatie, fraudulatie, manipulatie’, roept Rade Duric. Hij slaat met zijn vuist op tafel in zijn rijtjeshuis in de wijk Batau, om de hoek van het winkelcentrum rond het Muntplein. Hij is boos omdat Nieuwegein de Roma strenger gaat aanpakken. ‘Dit plan gaat niet werken, want er zijn geen Roma bij betrokken’, zegt Duric. Zijn vrouw knikt instemmend vanachter het keukenblok.

Massale vechtpartij
De spanningen met de Roma zijn opgelopen in Nieuwegein. Vorig jaar escaleerde het op het Muntplein in een massale vechtpartij tussen cafébezoekers en Roma. Dit najaar sloeg een aantal horecabazen alarm over overlast van Roma; een discotheek sloot mede om die reden zijn deuren.

In 1978 bood Nieuwegein zeventien Roma-gezinnen onderdak in huizen, verspreid over de stad. Duric (40) is één van de ongeveer vierhonderd Roma in de Utrechtse randgemeente. Het is er de meest problematische groep. Nauwelijks één Roma heeft een legale baan. Bijna 80 procent van de meerderjarigen heeft een strafblad. Veel Romakinderen gaan niet naar school; onder wie veel meisjes, die op hun 14de moeten trouwen.
Alle inspanningen voor een betere integratie van deze groep hebben de afgelopen decennia nauwelijks resultaat gehad, erkent ook de gemeente. Vandaar een nieuw, volgens de gemeente minder vrijblijvend, plan: Wisselgeld. Dit moet onder meer gezinscoaches in staat stellen een einde te maken aan het ontduiken van de leerplicht.
Cultuur overboord
Duric vindt niet dat de Roma in Nieuwegein in dertig jaar weinig vooruitgang hebben geboekt. Zoals vele Roma komt hij met het volgende argument: ‘Wij zwerven al eeuwen rond en hebben geen herkomstland. Wij kunnen niet in dertig jaar onze cultuur overboord zetten.’

Hoezo cultuur overboord zetten? Is stelen vechten en strafblad hun cultuur? hahaha

Maar Duric wil om een andere reden gaan procederen tegen de gemeente. Hij meent dat delen van Wisselgeld schaamteloos zijn overgenomen van zijn projectplan. Duric heeft dit jaar 5.000 euro subsidie gekregen voor zijn Sociaal Cultureel Centrum Roma. Doel was het opvangen van overlastgevende Roma-jongeren. Hij kreeg daarvoor de beschikking over een ruimte in het buurthuis Feniks.
Maar na twee maanden zegde de afdeling Welzijn het contract op omdat regels waren overtreden. Niet alleen namen de Roma drank mee en werd de ruimte volgens de beheerders gebruikt voor privéfeesten. Ook bleek de tafeltennistafel verdwenen.
‘Fraudulatie, manipulatie, discriminatie’, roept Duric nogmaals. Alsof ik een tafeltennistafel van 200 kilo zou kunnen meenemen. Ze geven de Roma van alles de schuld, zoals van diefstallen en vechtpartijen in de horeca. Ik heb keihard gewerkt hieraan.’
Gediscrimineerd
Zijn 14-jarige zoon, die een vmbo-opleiding doet, knikt. ‘De Roma zijn de meest gediscrimineerde groep op school. Als iemand anders een fout heeft gemaakt, krijg ik de schuld. Ze denken dat wij slechte mensen zijn.’
Maar veel Nieuwegeiners vinden juist dat de Roma de afgelopen dertig jaar veel te veel zijn gepamperd. Er zijn veel klachten over diefstal, overlast en intimidaties door Roma. Vooral veel ondernemers hebben het helemaal gehad met het slachtoffergedrag en het gebrek aan zelfkritiek. ‘Ze vangen uitkeringen en rijden toch in dure auto’s. En niemand tikt hen op de vingers als ze hun kinderen thuishouden’, zegt een winkelier.
‘Met dit nieuwe plan gooit Nieuwegein 660 duizend euro in het water’, zegt Hans Schenk, voorzitter van de winkeliersvereniging Muntplein. ‘Als de burgemeester niet keihard gaat handhaven, komt er niets van terecht. De Roma moeten zich net als alle anderen aan de regels houden. Laat ze maar gaan werken.’
De gemeente ziet het anders. ‘De problematiek is inderdaad nog lang niet opgelost. Maar dat is geen excuus om niets meer te doen. Het is veel complexer dan men dertig jaar geleden kon voorzien.’